۱۰/۱۲/۱۳۸۹

ئێمە ڕەخنەگری سینەماییمان نیە (كەیوان فەھیمی لە بەردەم چەند پرسیاردا)



سازدانی: ئەنوەر حەسەن پوور
كەیوان فەھیمی لە ساڵی 1978 لە شاری مەھاباد لە دایك بووە، بەكەلۆریای شانۆی لە زانكۆی سوورەی تاران تەواو كردووەو فۆتۆگرافی و دەرھێنەری سینەمای لە ناوەندی فێركاری سینەمای لاوانی مەھاباد تێپەڕاندووە. 
كە باس لە ڕەوتێكی سینەمایی تایبەت دەكەین و ناوێكی لە سەر دا دەنێین بێ گومان دەبێ ئەو ڕەوتە یان خود ئەو مەكتەبە یان ئەو ناوە ناوەڕۆكێكی بە ھێزی ھەبێت. ئێوە چەندەتان پێ ڕاستە كە بۆ وێنە ھاوكات لە گەڵ بە ناو كردنی سینەمای ئیتالیا یان خود سینەمای فەڕانسە، ئەو ڕەوتە كز و لاوازەی كوردستانیش وەك سینەمای كوردی بە ناو بكەین؟

دیارە کاتێک دەلێین سینەمای ئیتالیا یان فەڕانسە باس لە سینەمای وڵاتێک دەکەین، وڵاتێک کە نیشتمان و ئاڵاو دەستهەڵاتی سیاسی دیاری کراوی هەیە و کەمتر واهەیە سینەما بەنێو نەتەویەک باس کرابێ مەگەر لە رەخنەکان و بابەتی گۆڤارەکان دا، ئەوەش دەگەڕێتەوە سەر یەکەم کتێبەکانی مێژووی سینەما و هەروەها بەناوبانگترینەکانیان کە میژوی سینەمای جیهانیان بە پێوەری وڵات نووسیوە و نەک نەتەوە. ئەوە کێشەی کتێبەکانی مێژووی هونەریشە کە هەڵبژاردنی پێوەر دەبێتە هۆی گلەیی هەندێک کەس یان رەگەزێک، بۆ وێنە پاش بزووتنەوە فێمینیستیەکان سەر لە نوێ میژوی هونەر نوسراوە چونکە رایان وا بوو کە رۆڵی ژن لە کتێبە مێژوویەکانی پێشتر لەبەر چاو نەگیراوە. ئەوە لە مێژوی شانۆ و شیوەکاری و بیناسازی و مۆسیقاش دا هەیە. هەروەها فێستیوالەکانیش ئەو فیلمانەی هەڵیان دەبژێرن وەک نوێنەری وڵاتێکی لەبەر چاو دەگرن نەک نەتەوەیەک. بۆ وێنە سینەمای جوولەکەکان پاش دامەزرانی وڵاتی ئێسرائیل وەک سینەمای وڵاتێک لە کتێبە مێژوویەکان و فێستیوالەکان دا لەبەر چاو گیرا بەڵام پێشتر وەک سینەمای وڵاتێکی تر بوو کە باسی سەرکێکەی کێشەی جوولەکەکان بوو. ئێستا سینەمای کوردیش وایە، فیلمەکانی دەرهێنەرانی کورد وەک سینەمای یەکێک لە وڵاتانی ئێران، عێراق یان تورکیا لەبەر چاو دەگیرێ کە باسی سەرەکیان کوردە. هەڵبەت لە ماوەی چەند ساڵی رابردوو دا لە هەندێک لە فێستیوالەکان دا دەستەواژەی سینەمای کوردی کەڵکی لێ وەردەگیرێ بەڵام لە کۆتای دا ئەگەر فیلمە کوردییەکان خەڵاتیش وەرگرن دەڵێن فیلمێکی وڵاتی ئێران یان عێراق خەڵاتتی وەرگرت. هەڵبەت ئێستا لە باشوری کوردستان بە هۆی بوونی دەستهەڵاتی سیاسی دەکرێ سیستەمێک بۆ بەرهەم هێنان داڕژێ و فیلمەکان مۆری هەرێمی کوردستانیان پێوە بێ بەڵام لە کۆتایی دا وەک سینەمای عێراق دەتوانی بەشدار بێ لە فێستیوالەکان دا. من پێم وایە ئەوە زۆر کێشە نییە کە چ ناوێک لەسەر چالاکییەکانی سینەماکارانی کورد دابنێین پێم وایە مووهیمتر ئەوەیە ئەو سینەمایە یان ئەو چالاکیەی سینەمایە چۆن قووڵ بێتەوە لە کێشە سیاسی و کۆمەڵایەکانی کورد.
بە ڕای تۆ كوردستان چەندە خاوەنی ئامێرەكانی سینەمایە و ئەگەر ئەو ئامێرانەمان نیە، ئەا چۆن دەتوانین ناو لە سەر ڕەوتێكی بێ ناوەڕۆك و كز و لاوازدا بنێین؟
پێم وایە زۆر دڵرەقانەیە ئاوا بڕوانینە ئەو بابەتە. نەبوونی ئامێری سینەمایی لە کوردستان پێم وانییە رەوتەکە بێ ناوەڕۆک بکا. ئەگەر مەبەست باشوری کوردستانە، لەو بەشەی کوردستان تا ڕادەیەک پاڵپشتی سینەماکاران کراوە و بۆ زۆریان هەلی فیلم دروست کردن رەخساوە و پارەی باش تەرخان کراوە بۆ پڕۆژە سینەمایەکان و ئەگەر پارە هەبێ ئامێر هەیە، شەرتیش نییە ئامێرەکان لە کوردستان بن یان ئێستا لە کوردستان چەند کۆمپانی و ستۆدیۆی بەرهەمهێنانی فیلم هەبێ، پێویستە بەڵام هەنگاو بەهەنگاو. ئەو رەخنەی لە باشور دەتوانین بیگرین ئەوەیە کە هیچ هەنگاوێک بۆ دانانی هۆڵی سینەما هەڵ نەهاتۆتەوە و ئەوەش بۆتە هۆی ئەوە کە فیلمەکان فێستیوالی بن و دوور بنەوە لە رای گشتی کۆمەڵگای کوردی و هەروەها سینەما لە تایبەتمەندێکی خۆی دوور بکاتەوە واتا لە خۆژێن بوون. لە رۆژهەڵات و باکور و رۆژئاوا بارودۆخەکە زۆر جیاوازە و هەرکام لەو بەشانەی کوردستان لە ژێر دەستهەڵاتی وڵاتێکی ترن، سینەماکاری ئەو بەشانی کوردستان دەبێ لەگەڵ سیستەمی بەرهەمهێنانی ئەو وڵاتەی تەیدا دەژی هەماهەنگ بێ و ئامێری سینەماش لەهەر کام لەو وڵاتانە بە کولێت و رادای جیاواز هەیە. بەڵام گرینگ ئەوەیە لە کوردستان سینەماکاری باشمان زۆرە، کورتە فیلمەکانی 3،4 ساڵی رابردو پێشانی داوە جیلی نوێی سینەماکارانی کورد بە هێزێکی زۆر و ئاکادێمیکتر و روانگەی جیاواز بەڕێوەن و ئەگەر بیر و هزری پتەو و نوێی وەک ئامێرێکی سەرەکی سینەما لەبەر چاو بگرین ئەوە لەو ئامێرەمان زۆرە.
بە ڕای ئێوە چ فیلمێك دەكەوێتە چوارچێوەی سینەمای كوردی یان باشتر وایە بڵێم فیلمی كوردیەوە؟
بە پێوەری لێکۆڵەران و مێژونوسانی سینەما هەر فیلمێک باسی سەرەکێکەی کورد و کێشەکانی کورد بێ ئەوە فیلمی کوردیە، بەڵام هەندێک لە سینەماکارانی کورد رایان وایە کە ستافی سەرەکی یان لانی کەم دەرهێنەری فیلمەکەش دەبێ کورد بێ و تەنانەت هەندێک دەڵێن دەبێ لە کوردستانیش بەرهەم هاتبێ. لە راستی دا ئەو بابەتە پێویستی بە ئەوەیە کە لە پاڵ کاری سینەما وەک بەرهەم هێنان دەبێ بەشی تێئۆری تایبەت بە سینەمای کوردیش هەبەێ بەشێک کە بتوانی هەم روانگەی رەخنەگرانەی هەبێ و هەم ئەو وشانەی هەن شیان بکاتەوە و هەم بتوانێ فکری نوێ، وشەی نوێ و رێبازی نوێ پێشان بدا و لێکدانەوەی لەسەر تێکۆشانەکان هەبێ و لە هەموو روانگە تێئۆرییەکانەوە هەڵسەنگاندن بکا و هەروەها دەست بداتە نوسینی مێژوی سینەمای تایبەت بەکورد. ئەو کات ئێمە پێوەرمان هەیە و باشتر دەتوانین قسە بکەین بەڵام ئێستا ئێمە بە پێوەرە رۆژئاوایەکان دەبێ سینەماکەمان هەڵسەنگێنین. پێم وایە ئەو کارە دەبێ لە زانکۆیەکی سینەمایی بکرێ و بە داخەوە ئێستا ناتوانین ئەو چاوەڕوانییەمان لە هوونەرجوانەکانی هەولێر یان سلێمانی هەبێ.
یەكێك لە گرینگترین خەسارەكانی فیلمی كوردی كە زۆربەی ڕەخنەگران باسی دەكەن ئەوەیە كە سینەما لە كوردستان قەت نەیتوانیوە چوارچێوەكانی گوند و دێھاتەكان بە جێ بێڵێت و ڕوو لە مرۆڤی شار نشین و كەڵكەڵەكانی بكات. ئایا ئێوەش وا بیر دەكەنەوە، ئەگەر وایە ھۆكاری ئەمە لە چی دا دەبینن؟
با بەر لە وڵام ئەوەش بڵێم کە بە داخەوە یەکێک لەو شتانەی کە نیمان رەخنەگری سینەمایە و هەر ئەوەش بۆتە هۆی ئەوە کە هەر گۆڤار و رۆژنامەنوسێک بە شێوازێکی لاواز و نازانستی هەستێ بە رەخنەگرتن لە فیلمەکان. بەڵام سەبارەت بە پرسیارەکە دەبێ بڵێم وایە سینەمای کوردی زۆر روی نەکردۆتە شار و لە گوند ماوەتوە. هەڵبەت هۆی زۆرە. هەڵسوکەوت و پەیوەندی خەڵک لە کوردستان لە شارەکانیش هێشتا گوندێ و هەندێک کۆمەڵناس بە تووڕەیەوە دەڵێن رەفتاری ئێمە تەنانەت پێش فێئۆدالیە. دیارە شارەکانی کوردستان لە 20 ساڵی رابردوو دا لە پڕ گەورە بوونەوە و خەڵکی گوندەکان رویان لەشارەکان کردووە و لە پاڵ ئەوەش هێرشی ئامێر و کەرەسی مۆدێڕن گێرەکەی زیاتر شێواندووە و ئەوەش بۆتە هۆی ئەوە کە هەڵس و کەوت و رەفتار لە شارەکان ئەسیل نەبێ . بەڵام لە گوند خەڵک هەر ئەوانەن کە پێشتر بوون ئەگەر کەرسەی مۆدێڕن وەک ماهوارە (سەتەلایت) و مۆبایلیش لە گوند هەبێ کابرای گووندی خۆی لە پشت ئەوان ناشارێتەوە و هەر بۆخۆیەتی لەو حاڵەتەش دا دیتنی کەرسە مۆدێڕنەکە لە پەنا ئەو ئەسالەت و سادەگیە پارادۆکسێکی دڕاماتیک بەدی دێنێ بەڵام لەشارەکان خەڵک فێر بوون خۆیان لە پشت کەرەسە نوێیەکان دەشارنەوە و ئەسالەتەکەیان ئی گوند بێ یان شار لەبیری دەبەنەوە. ئەوە دەبێتە هۆی ئەوەکە هەڵسوکەوت و پەیوەندێکان لە شار تێکەڵ و پیچیدە بن بەڵام لە گوند سادەتر. جا لەو بار و دۆخە دا بە هۆی ئەوە کە ئێمە لە کوردستان فیلمنامە نوسی پڕۆفێشناڵ و لێهاتوو و لێزانمان نییە زەحمەتە ئەو پەیوەندییە پیچیدەی شار بکرێتە زمانی سینەما و چونکە زۆربەی سینەماکارانی کورد خۆیان فیلمنامەی فیلمەکانیان دەنوسن و بەداخەوە لە زۆر حاڵەت دا بە هۆی بارو دۆخەکە فیلمنامەکان زۆر بەپەلە دەنوسرێن ئەوەیە کە گوند و تەواوی سادەگیەکانی هەڵدەبژێرن لە لایەکی ترەوە کەش و هەوای گوند هەر بەهۆی تایبەتمەندیەکانییەوە لە فیلم دا کەشێکی پتەوی هەیە و داهێنانێکی کەشێکی هاوسەنگی ئەوە لە شار زۆر زەحمەتترە.
ئەگەر بڕیار بێت ھەڵسەنگاندنێك لە سەر ڕەوتی فیلم ساز كردن لە بەشەكانی كوردستان بكەین، ئێوە چۆن دەڕواننە ئەو بابەتە؟ بە تایبەت ڕەوتی فیلم و سینەما لە باكوور و باشووری كوردستان چۆن دەبینن؟
هەروەک باسم کرد سینەماکاری باش زۆرن لە کوردستان. هەندێکم باسی باشوریش کرد. با ئەوەشی لێ زیاد بکەم کە  دانانی کۆلێجی سینەما و هەروەها بەڕێوەچوونی چەند فێستیوال لە ساڵ دا لە باشور بۆتە هۆی ئەوە کە سینەما جدیتر خۆ بنوێنی و هۆگرانی ئێستا جدیتر بن. لە باشور قەیرانی فیلمنامە و بییرۆکە هەیە، جۆرێک تێکەڵاوی دروست بووە کە لە داییک بووی رۆشنبیرێکی نەخۆشە. سەیر ئەوەیە کە لەو ئازادی و دەست ئاوەڵەیی کە لە باشور هەیە زۆر کێشەی سەرەکی و دیاردە هەن کە ناچنە بەر سیلەی سینەماکاران. پێم وایە بەشێکی دەگەڕێتەوە سەر نەبوونی سیستەمی فێرکاری باش لە بەشەی سینەما و هەروەها شانۆ، فۆڕم زۆر زیاتر ئیهتمامی پێ دەدرێ و ناوەڕۆک کەمتر هەر ئەوەش فیلمەکانی کردۆتە کۆمەڵێک فۆڕم کە جاری وایە جوانیشن بەڵام تەنیا فۆڕمە و هیچی تر لە باشور کاریگەری ئایدۆلۆژیایەکی تایەبت تەنانەت حیزبی یان نەتەوەی لە فیلمەکان دا نابینین بۆ وێنە شۆڕشی کورد هیچ رەنگدانەوەیەکی نییە لە سینەما دا ژیانی سیاسی ئیستای کورد و تەنانت ژیانی کۆمەڵایەتی. لە باشور لە زۆر کورتە فیلم دا هەوڵ دراوە کەشێک دروست بێ کە پێشاندەری هیچ وڵاتێک نەبێ بە بۆنەی ئەوەوە کە ویستویانە قسەیەکی جیهانی بکەن لە حاڵێک دا کە سینەماکارە گەورەکان دەڵێن نەتەوەیی ترین فیلمی سینەماکارێک جیهانێترین فیلمێتی. لە باکور بارودۆخ زۆر جیاوازە دیارە کاریگەری سینەمای تورکیا لە سەر سینەماکارانی کورد زۆرە و سینەماکارانی تورک وەک زۆربەی هونەرمەندانی ئەو وڵاتە پێست رەق و بە هەڵوێست و رەخنەگر و شەڕکەرن و کەسانی وەک یلماز گۆنایی ، مەتین ئێرکسان، عاتف یۆڵماز، خالید رەفیق و... بناغەی سینەمایان لەو وڵاتە داناوە.  سینەما لە تورکیا لە مێژوشی دا تێکەڵاوی ئەیدیۆلۆژیا بووە زۆر جار سینەماکارانی تورکیا لە زیندان کراون لەبەر هەڵوێستەکانیان و زۆربەیان رەخنەگری دەوڵەتەکانی ئەو وڵاتە بوون بە هۆی پێشێل کردنی مافی گەلانی ئەو وڵاتە بە تایبەت کوردەکان، ئەو هەڵوێستە لە جیلی نوێی سینەماکاری ئەو وڵاتە و هەروەها سینەماکارانی کوردی باکوریش دا هەیە جا ئەو سینەماکارە کوردانە چ لە رووی فکرێوە گیرۆدەی ئایدیۆلۆژیای پ ک ک بن یا لەو دەستە کوردە بن کە بە دوای گۆڕانکارێکی بنەرەتی لە تورکایاوەن و لە ئۆپۆزۆسیۆنی تورک نیزیکترن هەڵوێستیان لە فیلمەکانیان دا دیارە و نمونەی هەرە بەرچاویان کازم ئۆزە.
لەم چەند ساڵەی دوایی دا چەند دەرھێنەرێك وەك كازم ئۆز و ھاندان ئیپەكچی لە باكووری كوردستان ڕەوتێكی نوێیان دەست پێ كردووە، ئێوە ئەمە چۆن ھەڵدەسەنگێنن؟
دیارە وەک باسم کرد ئەوان میراسێکی کۆنی سینەماکارە شۆڕشگێرەکانی تورکیایان لە پشتە و هەر وەها لێکدانەوە و بۆچوونی دروستیان لە سەردەمی خۆیان و کۆمەڵگایان و کێشەی کورد بە تایبەت لە باکور هەیە. رەنگە نەکرێ بلێین شێوازی فیلمسازی ئەوان دوپات بکرێتەوە لە بەشەکانی تری کوردستان بەڵام جۆری بۆچون و چۆنییەتی مامەڵە لەگەڵ واقیعی کوردستان و راستیەکانی ئەوان جێی سرنجە.
ئاستەنگیەكانە بەردەم پێشكەوتنی سینەما لە باشووری كوردستان سەرەڕای ئەوەی كە حكوومەتێكی كوردی لە سەر كارە، لە چی دایە؟
وەک پێشتریش باسم کرد نەبوونی سیستەمێکی فێرکاری باش لە باشور ئاستەنگێکە بەتایبەت چونکە سینەما لە عێراق رابردویەکی بەرچاوی نییە و رژێمی بەعس نەیهێشتوە سینەما پەرە بگرێ لەو وڵاتە پاش راپەرینیش تا چەند ساڵ ئەو مەجالە نەبووە و ئێستاش کە بودجەی تایبەت بۆ سینەما هەیە بە هۆی نەبوونی فێرکاری دروست و هەروەها سیستەمێکی بەرهەمهێنانی دروست کێشەکە ئاڵۆز دەبێ و هەر بەڕێوبەر یان وەزیرێک بە دڵی خۆی دەڕوانێتە سینەما. تا سیستەمێک دانەمەزری و بەڕێوبەری سینەما لە چوارچێوەیەکی پتەو و ئێستانداڕد دا کار نەکا کێشەکانیش پتر دەبن.
پێم خۆشە بە كورتی باس لە خەسارەكانی بینەر و جێگە و پێگەی بینەر بكەن لە كوردستان بە گشتی.
ئەگەر مەبەست بینەری سینەمایە دەبێ بڵێم بەداخەوە ئێمە بینەری سینەمامان نییە لە کوردستان تا باسی لێ بکەین، مەبەست ئەوەیە بینەری فیلمی کوردیمان نییە چوونکە هۆڵی سینەمامان نییە، تەنیا لە باشوری کوردستان ئەو هەلە هەیە کە فیلمە کوردییەکان ئێکڕان بکرێن و ببنرێن بەڵام بەداخەوە هوڵ نییە و ئەوانەی هەشە فیلمی هالیوودی پێشان دەدەن و پێشاندانی فیلمی کوردی تەنیا لە یەک دوو نەمایش دا خۆلاسە دەبێتەوە بۆ هەندێک بەرپرس و جەماعەتی دەعوەت کراو هەنگاوێک هەڵنەهتۆتەوە بۆ بە کلتور کردنی چوونە سینەمای خەڵک.
ئایا فیلمی نیوەی مانگی بەھمەن قوبادیتان بینیوە؟ ئەگەر بینیوتانە پێم خۆشە ڕای ئێوە لە سەر ئەو سێكانسە وەربگرم كە تێیدا گلشیفتە فراھانی لە ئاسمانەوە دەكەوێتە سەر ترۆمبیلەكە!
بەڵێ بینیومە. من فیلمەکانی تری کاک بەهمەنم بەدڵە تا ئەو فیلمە. سەبارەت بە ئەو سێکانسەش دیارە چونکە فیلمەکە هەوڵی داوە هەندێک لە واقێع (رێئالیزم) دوور بێتەوە و لە رێئالیزمی جادووی خۆی نیزیک بکاتەوە ئاوا تەڕاحی کراوە.
 ڕای ئێوە لە سەر ئەمیر كاستاریكا چیە؟
کاستاریکا لە دەرهێنەرە خوشەویستەکانی منە و بینینی فیلمەکانی بۆم وەک کلاس وایە و پێم وایە یەک لە سەرکەوتو ترین سینەماکارانی بەهەڵوێستە کە هەم کۆمەڵگای خۆی باش ناسیوە و دەناسەێ هەم مێژو و هەم مرۆڤ بە گشتی. 
-----------------------------------------------------------------------------
كەیوان فەھیمی لە ساڵی 1978 لە شاری مەھاباد لە دایك بووە، بەكەلۆریای شانۆی لە زانكۆی سوورەی تاران تەواو كردووەو فۆتۆگرافی و دەرھێنەری سینەمای لە ناوەندی فێركاری سینەمای لاوانی مەھاباد تێپەڕاندووە.
چالاکێکان:
چالاکی له‌ بواری سینه‌ما و ته‌له‌ویزیۆن:
1- نوسەر و دەرهێنەری 4 کورته‌ فیلم له‌ ژێر ناوی:
                            خه‌ڵاتی تێ کۆشانی بێ سوود   2002 (نوسه‌ر و ده‌رهێنه‌ر)
                            سه‌مای باغچه‌                      2003 (نوسه‌ر و ده‌رهێنه‌ر)
                            من ده‌زانم بژیم                    2004 (نوسه‌ر و ده‌رهێنه‌ر)
                            هه‌روائاسایی                       2005 (نوسه‌ر و ده‌رهێنه‌ر)
2- ده‌رهێنه‌ر و وێنه‌گری فیلمی دۆکۆمێنتی (خه‌یاڵی وون بو) به‌ پاڵ پشتی ئابووری ناوه‌ندی په‌ره‌پێ دانی سینه‌مای ئێران 2005 (ده‌رهێنه‌ری هاوبه‌ش)
3- ده‌رهێنه‌ر و وێنه‌ گری به‌شی دۆکۆمێنتی پرۆگڕامی (دوو هه‌نگاو تا به‌یانی/ دو قدم مانده‌ به‌صبح)  9-2006 کاناڵی 4ی ئێران 
5- وێنه‌گه‌ری فیلمی دۆکۆمێنتی (مۆسیقای شه‌ڕ) له‌ ده‌رهێنانی ئازاده‌ سه‌لیمیان 2006
6- وێنه‌گه‌ری پتر له‌ 10 فیلمی کورتی چێ کراو له‌ کۆڕی سینه‌مای لاوانی مه‌هاباد (له ‌وانه‌: ئه‌وین، ره‌نگی خاک، بێ شرۆڤه‌، هه‌مو شتێک ئاسایه‌ و...) 8-2004
7- ده‌رهێنه‌ر و وێنه‌گه‌ری حه‌وت به‌شی زنجیره‌ دۆکۆمێنتی (گه‌نجی سه‌ر به‌ مۆر) به‌رهه‌می ته‌له‌ویزیۆنی مه‌هاباد 9-2008
8- وێنه‌گه‌ری پرۆگڕامی (تکایه‌ به‌شدار مه‌بن) کاناڵ 3ی ئێران 2008
9- پێک هێنه‌ر و وێنه‌گه‌ری فیلمی دۆکۆمێنتی (جل و به‌رگی موکریان) 9-2008
10- نوسه‌ر وئەکتەری زنجیره‌ دڕامای (فۆتۆگڕافی به‌شاڕه‌ت) ته‌له‌ویزیۆنی مه‌هاباد 2005
11- نوسه‌ری زنجیره‌ شانۆی (رۆژه‌کان) کانالێ 3ی ئێران 2006
12- نوسه‌ر و پێشکه‌ش کاری پرۆگڕامی (لاوان) ته‌له‌ویزیۆنی مه‌هاباد2006
13- نوسه‌ری زنجیره‌ درامای (هاودڵ) کاناڵی 3ی ئێران (نوسه‌ری هاوبه‌ش)2007
14- بێژه‌ڕی پرۆگڕامی (هه‌ڵبژاردن) کاناڵی 3ی ئێران 2007
15- بێژه‌ری پڕۆگڕامی (وشه‌ی سیاسی) کاناڵی 3ی ئێران 2007
 16- نوسه‌ر و مۆنتاژی فیلمی دۆکۆمێنتی ( بازنه‌) له‌ ده‌رهێنانی به‌همه‌ن مه‌خوودی 2007
17- نوسه‌ر، ده‌رهێنه‌ر و بێژه‌ری فیلمی دۆکۆمێنتی (من ئایدزم هه‌یه‌) 2008
18- پیک هێنه‌ری زنجیره‌ی دۆکۆمێنتی (گه‌نجی سه‌ربه‌ مۆر) به‌رهه‌می ته‌له‌ویزیۆنی مه‌هاباد9-2008
19- چێ کردنی فیلمی دۆکۆمێنتی (وڵاتی خۆر) ئه‌و فیلمه‌ باسی مێژوی ماننایه‌کان ده‌کا که‌ هه‌زار ساڵ به‌ر له‌ زایین له‌ کوردوستان ده‌سهه‌ڵات دار بوون 2007
20 - چێ کردنی دۆکۆمێنتی (مۆسیقای موکریان) 2007
21 – چی کردنی فیلمی دۆکۆمێنتی (کایه‌)  ئه‌و فیلمه‌ باسی کایه‌کانی ناوچه‌ی موکریان ده‌کا2008
22- چێ کردنی فیلمی دۆکۆمێنتی (هه‌واری جانداران) ئه‌و فیلمه‌ یه‌ک رۆژ ژیانی هه‌ورچیان پێشان ده‌دا 2008
23 -  وێنه‌گه‌ر و بێژه‌ری پڕۆگڕامی (تاران شار) کاناڵی 5ی ئێران (کاناڵی تاران) 2009


چالاکی لا شانۆ دا:
1 -  ده‌ورگێڕی له‌ شانۆی (بۆ نوشا له‌ ڕۆژی له‌ دایک بوونی) له‌ ده‌رهێنانی محه‌مه‌د نادری، فێستیوالی شانۆی خوێندکاری ئێران 2007 و هه‌روه‌ها پێشکه‌ش کراو له‌ زانکۆی (تربیت مدرس) تاران 2008
2 - ده‌ورگێری له‌ شانۆی (دوو دڵ) له‌ ده‌رهێنانی محه‌مه‌د مۆنعێم، فێستیوالی شانۆی خوێندکاری ئێران 2007
3 - ده‌ورگێڕان له‌ شانۆی (بنیاده‌م وه‌ک بنیاده‌م) له‌ ده‌رهێنانی شکۆفه‌ ماسوری پێشکه‌ش کراه له‌ هۆڵی شانۆی مه‌وله‌وی تاران مانگی گوڵانی2006
4 - ده‌ورگێڕی شانۆی هه‌تاوی وون له‌ ده‌رهێنانی مێهدی ئێرانی خا پێشکه‌ش کراو له‌ هۆڵی ئه‌ندیشه‌ی تاران 2004   
5 - ده‌ورگیری له‌ شانۆی (مه‌رگ و کیژی لاو) له‌ ده‌رهێنانی بێهنام حه‌قیقی پێشکه‌ش کراو له‌ فیستیوالی شانۆی خوێندکاری ئێران 2004
6 - ده‌ورگێڕی شانۆی (جێیه‌ک له‌ ناو به‌رازه‌کان) له‌ ده‌رهێنانی مه‌گلۆنیا مووه‌حێدی پێشکه‌ش کراو له‌ فیستیوالی شانۆی خوێندکاری ئێران 2005
7 - ده‌ورگێڕی شانۆی (له‌تێک، شوێنێک، زستان) له‌ ده‌رهێنانی ئێحسان ره‌حیمیان 2004 پێشکه‌ش کراو له‌ زانکۆی تاران
8 – ده‌ورگێڕی شانۆ له‌ ساڵه‌کانی 2002 تا 2005 له‌ چەند شانۆ دا.
(له‌وانه‌: لاموزیکا، پزشکی ناشاره‌زا، کچی مووقه‌ده‌س، مه‌کبێس و ... )
به‌شداری له‌ فێستیوال وخه‌ڵاته‌کان:
1- به‌شداری له‌ چوار فێستیوالی شانۆی خوێندکاری ئێران ساڵه‌کانی  7-6-5-2004 وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی دووهه‌می باشترین ده‌ورگێڕ له‌ ساڵی 2007 بۆ ده‌ورگێڕان له‌ شانۆی (بۆ نووشا له‌ رۆژی له‌ دایک بوونی)
2- به‌شداری له‌ چواره‌مین فێستیوالی فیلم و فۆتۆی(ره‌سم) مه‌هاباد و وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی باشترین نوسه‌ری فیلم نامه ‌2003
3- به‌شداری له‌ پێنجه‌مین فێستیوالی فیلمی خوێندکارانی ئێران، وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی هه‌وه ‌ڵی باشترین دۆکۆمێنت بۆ فیلمی(خه‌یاڵی وون بو) 2005 (ده‌رهێنه‌ری هاوبه‌ش)
4- به‌شداری له‌ هه‌وه‌ڵین فێستیوالی خویندکارانی هونه‌ری ئێران به‌ فیلمی هه‌روائاسایی 2005
5 - به‌شداری له‌ فێستیوالی فیلمی کوردی مێلبۆڕن (ئۆسترالیا) به‌ فیلمی خه‌یاڵی وون بو 2007
6- به‌شداری له‌ نوهه‌مین فێستیوالی فیلمی سایه‌ (سێبه‌ر) تاران به‌ فیلمی هه‌ر وا ئاسایی، وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی باشترین نوسه‌ری فیلم نامه‌ 2006
7- به‌شداری له‌ فێستیوالی ناوچه‌ی خۆڕه‌م ئاوا به‌ فیلمی (هه‌ر وا ئاسایی) 2006
8- به‌شداری له‌ یازده‌هه‌مین فێستیوالی فیلمی ورمێ و وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی باشترین دۆکۆمێنت بۆ فیلمی خه‌یاڵی وون بو 2007 (ده‌رهێنه‌ری هاوبه‌ش)
9- به‌شدرای له‌ فێستیوالی به‌رهه‌مه‌ ته‌لویزیۆنێکانی سه‌رانسه‌ری ئێران، وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی باشترین نوسه‌ری فیلم نامه‌ له‌ به‌شی دۆکۆمێنت بۆ فیلمی بازنه‌ 2007
10- به‌شداری له‌ فێستیوالی نێونه‌ته‌وه‌یی رۆشد(رشد) له‌ تاران به‌ فیلمی (من ئێدزم هه‌یه‌) 2009  و وەرگرتنی خەڵاتی ئاڵتونی بەشی دۆکێۆمێنت.

1 ڕوانگە:

هه ژیر گفت...

کاک انور جان سلام.برای این مطلب نظر نوشته بودم ولی نمیدونم چرا ثبت نشده. ولی خوب اونجا گفته بودم که کاری که این سایت در جهت شناساندن سینمای کردی در کردستان در صدد انجامشه کاملا قابل احترامه ولی ارزش این کار وقتی بیشتر مثمر ثمره که کسایی که باهاشون مصاحبه میشه در اون حد علمی باشن که بتونن در این مورد نظر بدن.مثلا همین آقای فهیمی به نظر من اطلاعاتش در مورد سینما بالاخص در منطقه ی کردستان واقعا ناقصه.(نمونش هم آخرین فیلم کوتاه ایشون در جشنواره ی فیلم کوتاه مهاباده که به حق میشه بهش گفت جنایت در حق فیلم کوتاه!)کسی که میخواد در مورد سینما در کردستان نظر بده باید دامنه ی اطلاعاتش خیلی ریشه ای تر باشه.باید بدونه دلیل اینکه ما در کردستان فقط شبحی از سینما رو داریم اینه که ذهنیت اسطوره ای یه مردم این ناحیه هنوز در مقابل هر نقدی از خودش مقاومت غیر قابل وصفی نشون میده.پس قبل از گریه کردن بر تابوتی که توش مرده نیست باید این موضوع بررسی بشه.
دیگه نمیخوام بیش از این آلودگیه فونتی ایجاد کنم.
کاک انور عزیز دو تا داستان رو وبلاگ انجمن گذاشتم اگه وقت کردی ممنون میشم اونارو بخونی چون شدیدا به نظرت نیاز دارم.قربونت برم و دیگه هیچی...!

ارسال یک نظر

Newer Posts Older Posts